viernes, 31 de octubre de 2014

Un pequeño recuerdo a dos grandes

 

Para que yo me llame Ángel González,

para que mi ser pese sobre el suelo,

fue necesario un ancho espacio

y un largo tiempo:

hombres de todo mar y toda tierra,

fértiles vientres de mujer, y cuerpos

y más cuerpos, fundiéndose incesantes

en otro cuerpo nuevo.

Solsticios y equinoccios alumbraron

con su cambiante luz, su vario cielo,

el viaje milenario de mi carne

trepando por los siglos y los huesos.

De su pasaje lento y doloroso

de su huida hasta el fin, sobreviviendo

naufragios, aferrándose

al último suspiro de los muertos,

yo no soy más que el resultado, el fruto,

lo que queda, podrido, entre los restos;

esto que veis aquí,

tan solo esto:

un escombro tenaz, que se resiste

a su ruina, que lucha contra el viento,

que avanza por caminos que no llevan

a ningún sitio. El éxito

de todos los fracasos. La enloquecida

fuerza del desaliento...

Ángel González

"Áspero mundo"

 

“La situación exclusiva de las especie humana, el salto que nos separa, como más avanzados, de los demás animales es el uso del lenguaje articulado, la palabra...

La palabra añade a los humanos unos recursos y capacidades, sin precedentes en los demás seres...

Sobre el mundo físico exterior la palabra intensificó la más compleja organización social, apuntalando el sentido de entidad definiendo grupos, creando jerarquías e instituciones, permitiendo el desarrollo de proyectos en común, con órdenes, leyes, instrucciones y medios análogos. Es un medio para promover acciones humanas, motivándolas con justificaciones, lemas, eslóganes, etc. Es instrumento de la política, la justicia y todas las actividades, constituyendo la materia esencial de la literatura y las artes expresivas conexas. Y, por supuesto, sin ella no puede ni concebirse el desarrollo científico, ni el de los medios educativos. Su poder llega incluso al de crear en los sujetos deseos y hasta necesidades nuevas, para conveniencia de quienes lo provoquen.

Con eso entramos en el papel definitivo y casi exclusivo de la palabra para construir nuestro mundo mental; el imaginario colectivo y el individual... En resumen, en la esfera mental la palabra permite interpretaciones diversas del mundo real.

...el lenguaje, siendo esas alas, también es cárcel pues condiciona nuestro pensamiento y encarrila fácilmente nuestro entendimiento, descarrilándolo también. El lenguaje con frecuencia es una trampa; se usa para engañar y persuadir con falsedades o encadenar con creencias... El caso es que la palabra... debe ser recibida con criterio crítico pues puede ser un bálsamo o un veneno.

Finalmente: no sólo hay que reivindicar siempre el derecho a la palabra, como máxima expresión de nuestra humanidad. Pero también -y a esto se falta muchas veces- hay que cumplir el deber de usarla en pro de la dignidad propia o ajena. Pues, como proclamó magistralmente Martin Luther King, hay una conducta más escandalosa que la de los malvados y es el silencio de los hombres “buenos” que callan y miran para otro lado sin protestar de las maldades.”

Jose Luis Sampedro

"Sala de espera (La palabra)"

Ed. Plaza & Janés. Barcelona (2014)


En un futuro probablemente lejano, si la humanidad no se autodestruye antes, desarrollaremos un tipo de células hipersensibles a la solidaridad y la empatía, que detectarán la presencia o ausencia de estas cualidades en sus dueños y reaccionarán en consecuencia: autodestruyendo a su hospedador en el segundo caso y protegiéndolo de los mecanismos de envejecimiento celular en el primero, para permitirle vivir 500 o 1000 años, por el bien de sus congéneres, del resto de criaturas vivientes y del planeta que nos sustenta.

Aunque estos dos monstruos se nos fueron, nos quedan sus palabras.

Gracias por existir,

gracias a la palabra,

gracias por sus palabras,

que suerte poder leerlos!!!

sábado, 6 de septiembre de 2014

PRESENTES E AUSENCIAS

Entre os regalos que lle fixo, só dúas veces se esforzou cun presente bonito: unha cando empezaban a sair e a outra cando xa a perdera. Era unha cuestión práctica, tiñan pouco diñeiro, estaban máis atentos a outras cousas, estaban de acordo nisto, tíñano falado. Máis ela procuraba o xeito de atopar eses pequenos regaliños que o sorprenderan gratamente. Non podía ser falta de interese por parte del á hora de facela feliz. Queríanse. Chegou a darlle pistas claras, que sorprendía ignoradas mentres rompía o papel de regalo. E, ao longo dese camiño, ela ignoraba todo o demais que non quería ver ...ata que xa non houbo nada.


O MEDO

Sentín a súa man no hombreiro e din un brinco.
Ola -dixo-. Volvínme e disparei.
Mentres caía preguntei: Quén es?
Son a morte. Viña a saudarte porque te recoñecín ...ti es o medo.

sábado, 5 de abril de 2014

Sociofobia

Si eres de esas personas que piensan que las redes sociales son la revolución del siglo XXI y que conseguirán lo que no parecemos dispuestas a hacer mediante el apoyo mutuo en el mundo real, César Rendueles te plantea, en Sociofobia [Ed. Capital Swing Libros S.L. Madrid (2013)], un dilema que, ante todo, escapa de simplificaciones, con gran sentido crítico y no menor dosis de conocimiento sobre los distintos temas que aborda, que te resultará cuando menos polémico.
...Claro que todo lo que escriben los Rendueles (padre e hijo) resulta siempre recomendable.

Sin ningún ánimo de resumir, ni siquiera de señalar lo más interesante del libro, puesto que sería un ejercicio inútil y hasta estúpido tratar de medirme en pocas líneas con el conocimiento y la densidad de razonamiento de César Rendueles, no me resisto a dejaros aquí algunos apuntes, advirtiendo que no dan una idea de la riqueza y complejidad del texto, sino que tienen sólo el objetivo de espolear vuestra curiosidad...

“El mercado libre ni ha existido nunca ni puede llegar a existir... es un proyecto fracasado y profundamente contradictorio. Por eso, en el capitalismo realmente existente, el estado interviene constantemente para evitar que el país del nunca jamás del libre mercado se desmorone... arrastrando consigo a las élites que se aprovechan de sus falsas promesas.”
(pag. 22)

“Los anticapitalistas entendieron que, en realidad, los grandes dramas de nuestra era -la desigualdad material y social, la inestabilidad económica, el racismo o el patriarcado- son cuestiones sencillas de resolver con unos pequeños ajustes: apenas un cambio en la propiedad de los medios de producción y algo de ilustración... Los revolucionarios apenas aspiraron a alimentar, educar y llevar la democracia radical a la totalidad de la población mundial. Algo aparentemente factible y deseable dado nuestro nivel de desarrollo tecnológico y político. Justamente eso el lo que hace que ese proyecto resulte tan estremecedor. Porque se puede plantear al revés: alimentar a la población mundial nos obliga a destruir el mundo tal y como lo conocemos.”
(pag. 31)

“Las propuestas políticas que confían en la aparición de nuevas formas de sociabilidad despiertan desasosiego incluso entre sus partidarios... No vemos claro por qué demonios vamos a dejar de ser individualistas, egoístas, desconfiados e insolidarios”
(pag. 33)

“El ciberutopismo actualiza una idea muy presente en los movimientos revolucionarios modernos: la superación de la tutela comunitaria tradicional y la aparición de una forma de relación social al mismo tiempo solidaria y respetuosa con el libre desarrollo individual... El milenarismo digital es una mala respuesta a una buena pregunta... al igual que muchas concepciones modernas de la sociedad postcapitalista.
El ciberfetichismo resulta tan atractivo porque concibe nuestro tiempo como el resultado de una ruptura incruenta y fructífera con el pasado. Desde esta perspectiva, somos los afortunados herederos de algunos cambios tecnológicos con importantes subproductos sociales y potencialmente políticos... Internet y el tecnoutopismo, más que una cortina de humo, son un bálsamo de irrealidad para una herencia histórica insoportable, en la que la consistencia de la realidad parecía violentamente excesiva... El mensaje que no queremos oír es que nuestras esperanzas ciberutópicas han nacido muertas.”
(pag. 121)

“Creo que el ciberutopismo es, en esencia, una forma de autoengaño. Nos impide entender que las principales limitaciones a la solidaridad y la fraternidad son la desigualdad y la mercantilización.”
(pag. 35)

“Toda esta efervescencia social digital es, en el fondo, suntuaria, decorativa. Es inútil para lo que debería servir la vida en común: cuidar los unos de los otros... creo que las sociedades completas e ilustradas disponen de las materias primas necesarias para afrontar la democratización, la igualdad, la libertad y la solidaridad... pero la ideología de la red es un obstáculo insalvable para ello.”
(pag. 36)

“En realidad, la idea de que la tecnología puede contribuir a fortalecer y ampliar los vínculos entre las personas es bastante exótica. La historia de los últimos tres o cuatro siglos -que en parte es la historia de algunos cambios tecnológicos de dimensiones sísmicas- está marcada por una progresiva fragilización de las relaciones sociales...”
(pag. 87)

“La mayor parte de las cooperativas laborales exitosas en el mundo analógico tiene un alto nivel de arraigo comunitario... El coste a pagar por la combinación de independencia y cooperación características de Internet es que no puede ser un polo de autogobierno en sentido fuerte...”
(pag. 106)

“...somos codependientes y cualquier concepción de la libertad personal como base de la ética tiene que ser coherente con esa realidad antropológica...”
(pag. 143)

“...Hay una gran cantidad de sociabilidad en internet, pero resulta inservible par los cuidados.
...Si alguna lección deberíamos haber aprendido del capitalismo es que la alienación y la insolidaridad son perfectamente congruentes con estándares altos de nivel de vida y de educación.”
(pag. 148)

“...Es como si la gente hubiera aceptado rebajar su percepción de la realidad social a la escala explicativa de los economistas, sociólogos y psicólogos. La sociabilidad digital es tan expansiva porque es una pura relación formal cuya corrección se establece antes de evaluar su contenido material. El secreto es que apenas tiene contenido...”
(pag. 153)

“El ciberfetichismo y la sociofobia son la fase final de aceptación de la heteronomía terminal moderna, cuando ya sin ira ni negación nos sometemos al mercado y tratamos de emular socialmente sus dispositivos básicos.
El mayor desafío al ciberfetichismo y la sociofobia no es el ludismo o el comunitarismo sino la concreción política... Los acuerdos colectivos dirigidos a incentivar el cuidado mutuo, la igualdad y el desarrollo de las capacidades humanas necesitan reivindicar la soberanía democrática sobre la heteronomía mercantil. Tampoco basta con definirlos en términos abstractos y ponerlos a funcionar... Exigen un compromiso pragmático constante con su corrección y mejora, como... un recurso de uso común.”
(pag. 158)

“Un principio anticapitalista irrenunciable es que ningún asunto público esté excluido en principio de los procesos de deliberación democrática. Implica una subversión del consenso dominante en las democracias liberales acerca de la sustracción del debate político de los procesos de acumulación capitalista, que se dan por garantizados...”
(pag. 169)

“Precisamente este libro se pregunta cómo siguen vivos algunos problemas de la modernidad relacionados con la emancipación y el vínculo social en nuestra época de pantallas digitales y megaslums, de redes sociales y pisos patera.”
(pag. 195)

Como ya habréis imaginado las contribuciones más interesantes y más densas no figuran en este esquema, precisamente porque son imposibles de resumir. De modo que ahora sólo os queda hacer una cosa: leer el libro.




viernes, 21 de marzo de 2014

CRÓNICA DUNHA CESTERÍA MOI VIVA

15 de marzo de 2014.
Tiñamos acordado quedar para facer unha estructura de cestería viva na miña finca, no Veral, ao lado de Lugo: Lola Tourón, experta cesteira, Xose, experimentado en todo tipo de construccións vivas e ecolóxicas, e máis eu, que iba de peón aprendiz.
Foi unha mágoa que outras persoas que estaban interesadas non puideran achegarse, porque disfrutamos dun día soleado e perfecto para divertirse coa cestería.
Empezamos polo acopio do material (vimbio e salgueiro) pero dimos cun pequeno atranco na viaxe de ida porque pinchamos a medio camiño e topamos cuns tornillos imposibles de afloxar e un grueiro histérico que non tiña ferramentas adecuadas e nos levou de excursión na grúa por medio Lugo mentres decidía sobre a marcha o seguinte paso que iba dar.
Finalmente cambiouse a roda e chegamos á finca un pouco máis tarde do previsto, pero emprendimos a labor con brío e con todo o saber de Lola, o que facilita moito a rapidez na execución.

Empezamos por facer unha zanxa coa forma lixeiramente acaracolada que queriamos darlle á construcción.
Por certo, non dixen que a idea é poñer dentro un bater seco, pero podería ter outros moitos usos.
Logo cun pau de ferro fixemos buratos, o máis fondos posible para plantar os vimbios, que tiñan unha altura aproximada duns 2 metros, e intercaladas, pequenas estacas de salgueiro, pensando en que tamén poidan prender.

A continuación, para asegurar a posición das varas cesteamos unha liña de tecido tamén con varas de vimbio na base da estructura.

Chegou o momento de atar as varas para ir dando forma á estructura.


Tamén no teito.

A continuación fomos introducindo máis varas entretecidas para reforzala.

E finalmente pódese empezar por cubrila con xesta.

O que vedes fixémolo entre tres persoas nunhas 4 horas ou pouco máis.
A que quedou xenial????
 
O traballo aínda non está rematado, así que si vos animades a probar, quedamos. É do máis divertido!

E agora toca regar cando non chova. Porque se trata de que as varas enraicen e que as paredes da estructura se vaian facendo máis frondosas.
Nos vindeiros anos haberá que coidala, podala, tecer as novas varas que vaian saindo...


lunes, 28 de octubre de 2013

A SERVIDUME VOLUNTARIA


Teño entre as mans un libriño curioso. É unha recente edición en galego de “A servidume voluntaria”, de Étienne de La Boétie, autor francés do século XVI.
O texto prantexa a pregunta de por qué as persoas viven baixo o imperio doutras persoas, renunciando á súa liberdade.
Non deixa de ser unha reflexión propia da súa época, polo que algunhas ideas resultan chocantes ou directamente rexeitables. Pero a idea forza definida no título sorprende pola súa vixencia.
O libro empeza así:
“Conta Homero que un día, falando en público, Ulises dixo aos gregos: “Non é bo ter moitos amos. Un abonda”. Se unicamente tivera dito: “Non é bo ter moitos amos”, sería moito mellor ...xa o poder dun só, des que se converte en amo, é duro e indignante...”
E segue a profundizar no tema:
“...ese tirano, por si só, non precisaría ser combatido nin sería necesario defenderse del se o país decidise non seguir sufrindo un minuto máis a servidume. Non se trata de lle quitar nada, abonda con non darlle ren. Que unha nación, se non quere, non faga esforzo ningún pola súa felicidade, pero que non propicie ela mesma a súa ruina. Xa que logo, son os pobos mesmos os que se deixan ou axudan a que os encadeen, pois soamente con negarse a servir xa racharían os seus atumes...”
“...Non é doado imaxinar ata que punto un pobo sometido deste xeito pola renartería dun traidor pode chegar a envilecerse e caer no máis profundo esquecemento dos seus dereitos. Tanto que é imposible espertalo do seu torpor para que os reconquiste, servindo con tanta dedicación e voluntarismo que se diría, ao velo, que non só perdeu a súa liberdade, senón mesmo a calidade de servo, pasando a engrosar as filas da máis denigrante escravitude...”
“...a primeira razón pola que os seres humanos se prestan voluntariamente a servir é que nacen servos e son educados como tales...”
“...Agora ben, unha cousa hai certa: o tirano non se sente xamais seguro no poder ata que non chega ao punto de que todos os seus súbditos non son senón xentes sen especial valor...”
“...Máis esta argucia dos tiranos que consiste en embrutecer os seus súbditos nunca foi máis evidente que no comportamento que tivo Ciro cos lidios logo de conquistar Sardes, capital de Lidia... montou lupanares, tabernas e casas de xogo e dispuxo unha ordenanza que convidaba os cidadáns a darse ao vicio. E resultou que se atoparon tan ben na súa salsa que, de alí en diante, non foi preciso empregar a espada para controlar os lidios...”
“...Porque, se imos ser sinceiros, esta é a tendencia natural da masa ignorante que, polo común, adoita ser maioritaria nas cidades: desconfiar de quen os ama e se preocupa por eles e, pola contra, confiar en quen os engana e traizoa...”
“...Os tiranos de Roma levaron estas prácticas aínda máis alá e afagaron as decurias aparvalladas cebándoas e gañando o seu favor de xeito ben doado: enchéndolles o papo. E isto de tal modo que o máis instruído deles xamais tería rexeitado a súa escudela de sopa por recobrar a liberdade da república de Platón... Os panoios non se decataban de que ao gozar de todas aquelas cousas non facían senón recobrar unha pequena parte do que xa era seu. É máis, non eran conscientes de que aquela porción que recuperaban non llela cedería o tirano se antes non llela tivese roubado. ....todos... podían, ao día seguinte, verse privados dos seus bens pola cobiza dos seus amos... E todo sen dicir palabra, calados coma petos, sen mover un dedo...”
“Chego agora a un punto que, entendo, constitúe o segredo e o resorte da dominación, o piar e o fundamento de toda tiranía. Os que pensan que as alabardas, os soldados e a vixilancia sosteñen os tiranos equivócanse totalmente. Ao meu ver, estes sérvense deles máis por formalismo e para disuadir que porque confíen nos mesmos... Nos nosos días -e sei que custa crelo, pero é absolutamente certo- apenas se son catro ou cinco as persoas que o sosteñen [ao tirano] e lle axudan a someter todo o país... Estes seis coordinan outros seis mil aos que sitúan en cargos importantes... Grande é o número dos que seguen a estes... ata conformar unha cadea ininterrompida que os une ao tirano...”
“...Do mesmo modo, dende que un rei se proclama tirano, todo o malo, todo o refugallo do reino... se arremuiña ao seu redor, sosténdoo para lograr a súa parte do botín, sendo eles tamén, baixo o amparo do gran tirano, aprendices de pequenos tiranos. Así actúan os grandes ladróns e os corsarios famosos: uns asolan o país namentres os outros perseguen os viaxeiros; uns sérvense da emboscada, os outros permanecen ao axexo; uns masacran, os outros saquean...”
“...É así como o tirano somete aos seus súbditos, a uns por medio doutros. Permanece protexido por aqueles dos que debería protexerse se non fose porque xa se envileceron. Máis, como adoita dicirse, para fender madeira precísanse cuñas da mesma madeira...”
Agora facede o xogo de substituír algunha das verbas, como tirano, ou algunha das situacións descritas, por outras máis actuais como: gobernantes, troika, sistema financeiro, sistema capitalista, fomento do consumismo, publicidade, tele-lixo, banqueiros, etc. Entón mirade onde vos atopades nese escenario e repensade o segundo parágrafo: para decidirse a non seguir sufrindo a servidume non é necesario quitarlle nada, abonda con non darlle ren.

miércoles, 9 de octubre de 2013

UNHA BOLA DE CRISTAL PARA ASOMARNOS AO NOSO FUTURO

 
(En castellano más abajo)
 
Acabo de voltar de Chile e traio a alma encollida porque penso que vin a Galicia de dentro duns anos, e probablemente tamén o fututo cercano do resto do estado e dos países do sur de Europa.
Comentaba a xente coa que estiven que, nestes últimos anos, o afianzamento do sistema neoliberal no seu país tivo o seu grado máximo, dun xeito moito máis voraz e “exitoso” que en ningunha outra zona de Sudamérica; e que probablemente o medo que quedou impreso na xente tras a dictadura, influiu para que ese proceso se dera máis rápido e con maior facilidade que nos outros estados do seu entorno.

Xa hai anos que se vende a Chile como o país máis desenvolvido de Sudamérica, incluso se di que é o máis “europeo”, pero que significa isto?

A educación pública é casi inexistente e a pouca que queda diminue en calidade a base de non dotala do orzamento necesario; en Santiago, pero tamén no resto do país, hai unha morea de universidades privadas distintas, a maior parte delas pertencentes a quen pode levar adiante un proxecto desa magnitude: dereita capitalista, igrexa, opus...

Neste lado do Atlántico, calquera de nós que estea estudando ou teña unha filla ou un fillo nesa tesitura ou ben que traballe no ámbito da educación, está a ver que as directrices que nos veñen impostas desde Europa e que os nosos gobernos tratan de levar a cabo a conciencia, van por este camiño máis pronto que tarde, se non somos quen de paralo.

E que dicir da sanidade? Un país onde nunca disfrutaron dun sistema de garantías sanitarias universais, no que a privatización xa está máis que asentada, debe parecerlles o paraíso futuro aos nosos gobernantes actuais e aos seus amos da troika.

En Chile a megaminería campa polos seus respetos por todo o país estragando todo canto recuncho natural aínda lles quedaba e utiliza cantidades enormes de auga, o que xa está a xerar verdadeiros problemas de abastecemento, e a que devolve escúpea contaminada. En Galicia non somos alleos a esta problemática, que lonxe de diminuir está a ameazar cada día máis o noso territorio.

O goberno de Chile tenlle aplicada a lei antiterrorista ao pobo Mapuche por loitar polo seu xeito de vida, a súa cultura, a súa lingua, a autodeterminación como pobo, e naturalmente as súas terras, que resultaron ser moi suculentas para as grandes empresas madereiras que as teñen sembradas de eucaliptos (sóanos de algo?); de modo que o expolio histórico ao que foron sometidos lonxe de diminuir acrecéntase con violencia directa contra as persoas e os seus bens, acoso continuo por parte das forzas policiais, encarcelamentos, sobre todo de líderes, matanzas, e un estado de sitio nas comunidades que inclúe presencia policial masiva, cámaras de vixiancia e abusos continuados.

En Galicia acaban de aplicarlles penas de entre 10 e 18 anos de prisión a 4 persoas acusadas de terrorismo, nun xuízo que deixa moitas dúbidas e resquemores. De aquí a que esteamos todas sometidas á lei antiterrorista, con ilegalización de grupos, partidos ou o que se tercie... só vai un paso.

En todo isto é moi importante a represión do contra-discurso crítico e das movilizacións sociais. Puiden comprobar persoalmente a acción represiva sistemática que se aplica nas manifestacións na capital, Santiago; feito do que tamén atopamos un paralelismo indiscutible nas últimas manifestacións e protestas en Madrid e outras cidades do estado español.

Outra parte importante de todo este entramado é a mentira mediática. Miremos onde miremos atoparemos novas que poñen a Chile como o exemplo a seguir, do mesmo xeito que nos venden todas as medidas que están a aplicar a este lado do charco como necesarias e boas para sair desta suposta crise coa que nos estafan.
Hai uns días, cando estaba recén chegada, atopeime cunha nova de El País que enlaza á perfección todo isto. Animaba aos nosos mozos e mozas con estudos e boa formación a expatriarse a Chile. Agora xa non se di emigrar, non vaia ser que se note de que estamos a falar... E, por suposto, o artigo alaba as oportunidades que ofrecen os sectores minero e enerxético, entre outras lindezas, ademáis de presentar un panorama mentiroso, sen pobreza nin exclusión, e que parece querer desmentir as verbas coas que practicamente empeza o propio artigo: “Seguen a impactarme as desigualdades sociais e salariais, que son máis abruptas que en España. Costa acostumarse tamén aos sistemas sanitarios e educativos privados, difíciles de concebir cando creciches pensando que iso son dereitos e non privilexios”.

NOTA: Un autor moi recomendable para saber máis sobre a economía de Améria Latina e por extensión e nas súas verbas, sobre “a estratexia de dominación política correlativa aos novos xeitos que asume a acumulación do capital”, é Pablo Dávalos. O seu libro La Democracia Disciplinaria non está editado no estado español, pero poden atoparse artigos seus, como este do xornal Diagonal.




(castellano)

Acabo de volver de Chile y traigo el alma encogida porque pienso que vi la Galicia de dentro de unos años, y probablemente también el fututo cercano del resto del estado y de los países del sur de Europa.
Comentaba la gente con la que estuve que, en estos últimos años, el afianzamiento del sistema neoliberal en su país tuvo su grado máximo, de una forma mucho más voraz y “exitosa” que en ninguna otra zona de Sudamérica; y que probablemente el miedo que quedó impreso en la gente tras la dictadura, influyó para que ese proceso se diera más rápido y con mayor facilidad que en los otros estados de su entorno.

Ya hace años que se vende a Chile como el país más desarrollado de Sudamérica, incluso se dice que es el más “europeo”, pero ¿que significa esto?

La educación pública es casi inexistente y la poca que queda disminuye en calidad a base de no dotarla del presupuesto necesario; en Santiago, pero también en el resto del país, hay un montón de universidades privadas distintas, la mayor parte de ellas pertenecientes a quien puede llevar adelante un proyecto de esa magnitud: derecha capitalista, iglesia, opus...

En este lado del Atlántico, cualquiera de nosotras que esté estudiando o tenga una hija o un hijo en esa tesitura o bien que trabaje en el ámbito de la educación, está viendo que las directrices que nos vienen impuestas desde Europa y que nuestros gobiernos tratan de llevar a cabo a conciencia, van por este camino más pronto que tarde, si no somos quien de pararlo.

Y que decir de la sanidad? Un país donde nunca disfrutaron de un sistema de garantías sanitarias universales, en el que la privatización ya está más que asentada, debe parecerles el paraíso futuro a nuestros gobernantes actuales y a sus amos de la troika.

En Chile la megaminería campa por sus respetos por todo el país destrozando todo cuanto espacio natural todavía les quedaba y utiliza cantidades enormes de agua, lo que ya está generando verdaderos problemas de abastecimiento, y la que devuelve la escupe contaminada. En Galicia no somos ajenos a esta problemática, que lejos de disminuir está amenazando cada día más nuestro territorio.

El gobierno de Chile le tiene aplicada la ley antiterrorista al pueblo Mapuche por luchar por su forma de vida, su cultura, su lengua, la autodeterminación como pueblo, y naturalmente sus tierras, que resultaron ser muy suculentas para las grandes empresas madereras que las tienen sembradas de eucaliptos (¿nos suena de algo?); de modo que el expolio histórico al que fueron sometidos, lejos de disminuir, aumenta con violencia directa contra las persoas y sus bienes, acoso continuo por parte de las fuerzas policiales, encarcelamientos, sobre todo de líderes, matanzas, y un estado de sitio en las comunidades que incluye presencia policial masiva, cámaras de vigilancia y abusos continuados.

En Galicia acaban de aplicarles penas de entre 10 y 18 años de prisión a 4 personas acusadas de terrorismo, en un juício que deja muchas dudas y resquemores. De aquí a que estemos todas sometidas a la ley antiterrorista, con ilegalización de grupos, partidos o lo que se tercie... sólo va un paso.

En todo esto es muy importante la represión del contra-discurso crítico y de las movilizaciones sociales. Pude comprobar personalmente la acción represiva sistemática que se aplica en las manifestaciones en la capital, Santiago; hecho del que también encontramos un paralelismo indiscutible en las últimas manifestaciones y protestas en Madrid y otras ciudades del estado español.

Otra parte importante de todo este entramado es la mentira mediática. Miremos donde miremos encontraremos noticias que ponen a Chile como el ejemplo a seguir, de la misma forma que nos venden todas las medidas que están aplicando a este lado del charco como necesarias y buenas para salir de esta supuesta crisis con la que nos estafan.
Hace unos días, cuando estaba recién llegada, me encontré con una noticia de El País que enlaza a la perfección todo esto. Animaba a nuestros jóvenes con estudios y buena formación a expatriarse a Chile. Ahora ya no se dice emigrar, no vaya a ser que se note de que estamos hablando... Y, por supuesto, el artículo alaba las oportunidades que ofrecen los sectores minero y enegxético, entre otras lindezas, además de presentar un panorama mentiroso, sin pobreza ni exclusión, y que parece querer desmentir las palabras con las que prácticamente empieza el propio artículo: “Me siguen impactando las desigualdades sociales y salariales, que son más abruptas que en España. Cuesta acostumbrarse también a los sistemas sanitarios y educativos privados, difíciles de concebir cuando has crecido pensando que eso son derechos y no privilegios”.

NOTA: Un autor muy recomendable para saber más sobre la economía de Améria Latina y por extensión y en palabras suyas, sobre “la estrategia de dominación política correlativa a las nuevas formas que asume la acumulación del capital”, es Pablo Dávalos. Su libro La Democracia Disciplinaria no está editado en el estado español, pero pueden encontrarse artículos suyos, como este del periódico Diagonal.